Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda’nın bölgesel liderleri, İrlanda milliyetçisi Sinn Fein Genel Başkanı ile birlikte Cardiff’te bir araya geldi. Galler Bölgesel Başbakanı Rhun ap Iorwerth, İskoçya Bölgesel Başbakanı John Swinney, Kuzey İrlanda Bölgesel Başbakanı Michelle O’Neill ve Sinn Fein Genel Başkanı Mary Lou McDonald, Birleşik Krallık’tan kendi kaderini tayin hakkı talep eden ortak bir mutabakat zaptına imza attı. Liderler, Westminster yönetiminin ülkelerinin faydasına çalışmadığını belirterek, bu hakkın halklarının vazgeçilmez bir talebi olduğunu vurguladı.
Galler Bölgesel Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Birleşik Krallık yönetiminin artık Galler’in faydasına çalışmadığını ifade etti. Galler’in eşit muamele görme ve bazı yetkilere sahip olma hakkını hak ettiğini belirten ap Iorwerth, bu nedenle komşu ülkelerle işbirliği yaptıklarını söyledi.
İskoçya Bölgesel Başbakanı John Swinney, partisinin mayıs seçimlerindeki başarısına dikkat çekti. Swinney, bu durumun Birleşik Krallık’ın anayasa yolculuğunda önemli bir dönüm noktası olduğunu kaydetti. İlk kez üç ülkenin kendi kaderini tayin hakkını savunan bölgesel başbakanlarca yönetildiğini vurguladı.
Sinn Fein lideri Mary Lou McDonald, Cardiff’te imzalanan mutabakat zaptını “tarihi bir belge” olarak nitelendirdi. McDonald, İrlanda’nın yüz yıllar süren işgal ve sömürge dönemini sona erdiren Belfast Anlaşması’nın 30. yılına yaklaşıldığını hatırlattı. Ülkesinin geleceğini belirleme hakkına sahip olduğunu ve hiçbir İngiliz Başbakanın bu hakkın masada olmadığını söylemesine tahammülleri olmadığını dile getirdi.
Kuzey İrlanda Bölgesel Başbakanı Michelle O’Neill, büyük bir değişimin yaşandığını ve bunun durdurulamaz olduğunu belirtti. O’Neill, Westminster sisteminin üç ülke hayrına çalışmadığını ifade ederek, kendi kaderlerini tayin etme hakkına ihtiyaç duyduklarını vurguladı.
Galler Bölgesel Başbakanı ap Iorwerth, Galler halkının mayıs seçimleriyle geleceği hakkında karar verdiğini ifade etti. Bu kararın sadece bağımsızlık değil, toplumun istekleriyle de ilgili olduğunu belirtti. Ap Iorwerth, Birleşik Krallık’ın “büyük bir sıfırlama” yapması gerektiğini, temelden bir yenilenmeye ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
Var olan statükonun savunulamaz olduğunu dile getiren ap Iorwerth, bağımsız ülkeler olarak birlikte çalışmanın avantajlarına dikkat çekti. İngiltere hükümetinin değişimi ve beklentileri anlaması gerektiğini belirtti.
Ap Iorwerth, artan kendi kaderini tayin isteğinin ilişkilerin farklılaşmasına yol açacağını söyledi. İngiltere’nin bu duruma pozitif yaklaşma veya engeller çıkarma arasında seçim yapacağını ifade etti.
İskoçya Bölgesel Başbakanı Swinney, İngiltere’de önde gelen siyasetçilerden Andy Burnham’ın “Birleşik Krallık’ın son başbakanı” olabileceği yönündeki bir görüşü dile getirdi. Swinney, İskoç halkının kendi istediği hükümeti seçtiğini ve Avrupa Birliği’nin parçası olmak istediğini vurguladı. Kendi geleceğini belirleme hakkına saygı duyulduğunu da ekledi.
Sinn Fein Genel Başkanı McDonald, ABD Başkanı Donald Trump’ın İrlanda’nın birleşmesine verdiği desteğe de değindi. McDonald, ABD’yi İsrail’e silah satışını durdurarak Filistin’deki soykırıma destek vermekten vazgeçmeye çağırdı. İrlanda’nın barış sürecindeki ABD yaklaşımının Filistin’de uygulanması halinde durumun farklı olacağını ifade etti.
