NASA, 2004 yılında fırlatılan Swift gözlemevini kurtarmak için uzayda ilk robotik operasyonu başlattı. Güneş faaliyetleri nedeniyle yörüngesini kaybederek yaklaşık 360 kilometre irtifaya düşen teleskop, yanarak yok olma riskiyle karşı karşıya kaldı. Bilim insanları, evrenin ilk dönemlerine ışık tutan Swift’in yörüngede kalmasını ve görevine devam etmesini kritik görüyor.
İlk fırlatıldığında 600 kilometre yükseklikteki yörüngede görev yapan Swift, artan güneş faaliyetlerinin Dünya atmosferini genişletmesiyle sürtünmeye maruz kaldı. Bu sürtünme nedeniyle yavaşlayan uzay teleskobu, özellikle son iki yılda hızla irtifa kaybetti.
Arizona merkezli Katalyst Space Technologies firması, Swift’i kurtarma görevini üstlendi. Mühendisler, kurtarmanın imkansız hale geleceği 300 kilometre sınırına ulaşılmadan önce sekiz ayda LINK uzay aracını tasarladı ve üretti.
Yaklaşık bir buzdolabı boyutunda olan LINK, üç robotik kolu, kameraları, yönlendirme sistemleri ve küçük iticileri barındırıyor. Araç, önümüzdeki birkaç hafta boyunca sistemlerini tek tek aktif edecek.
LINK, sürekli irtifası değişen ve hareket halinde olan Swift teleskobuna yaklaşarak onu her açıdan fotoğraflayacak. Swift’in uzayda yakalanmak üzere tasarlanmaması, bu yaklaşma ve kenetlenme sürecinin oldukça yavaş ve hassas bir şekilde yürütülmesini gerektiriyor.
Görevin en kritik aşaması, LINK’in üç robotik kolunu uzatarak Swift teleskobunu yakalaması olacak. Kenetlenme başarıyla sonuçlanırsa, LINK küçük itici motorlarını ateşleyecek.
Bu sayede teleskobun yörüngesi, iki ila üç ay sürecek yavaş ve hassas bir manevrayla yeniden güvenli irtifaya yükseltilecek. Amaç, Swift’i şu anki 360 kilometre seviyesinden teleskobun eski yuvası olan 600 kilometre yüksekliğe taşımak.
Operasyonun tamamen başarıyla sonuçlanması, gelecekte Hubble Uzay Teleskobu gibi daha büyük uzay araçlarını kurtarma görevleri için yeni bir dönemi başlatabilir.
